zihnim de eskiye dair çığlıklar yakarmakta

kan ter içinde hıçkırıyor bedenim..

ve ben yol almazken yaşamda,

durağan durakta kendimi bekler dururum.

korkularımı çoğaltıyorum alacakaranlıkta

geceye varacağım biliyorum…

güce mi ulaşacağım, göç mü olacağım onu da bilmiyorum…

korkuyorum sadece…

bedenim aklıma ihanet edecek diye korkuyorum…

Firat Kaya
firatkaya1@gmail.com

Li bendê ye ku Lîsteya Hevpeymanî Kurdistan, li Silêmaniyê 6 û li Kerkûkê jî 7-9 sandalyeyan bidestbixe.

Lîsteya Hevpeymanî Kurdistan, li Mûsilê li benda 10 sandalyeyan e

Li hêla din, qasê ku PNA radighîne, berdevkên ofîsa Mûsilê yê Lîsteya Hevpeymanî Kurdistanî dane zanîn ku, ew li bendê ne li Mûsilê ji 10’an zêdetir sandalye bidestbixin.

Serokê rêveberiya Grûba Lîsteya Hevpeymanî Kurdistan û Lîsteya Biratî a Mûsilê Xusret Goran, daxuyaniyek daye PNA’yê û gotiye, herçiqas hîn encamên fermî yên hilbijartinê nehatibin eşkerekirin jî, ewê li Mûsilê ji 10 sandalyeyan zêdetir bigrin.

Li gor daxuyaniya ku ji aliyê Goran ve hatî kirin jî, tê gotin ku hîn encamên konkret nediyar in, lê Lîsteya Hevpeymanî, dê li Mûsilê ji10 sandalyeyan zêdetir qezenc bike.

Rizgari

İsmail Dindar
Di sala 1965an de, li gundekî Midyadê (Qertmîn) ji dayik bû. Dibistana seretayî li gundê xwe xwend. Di navbera salên 1975 û 1981ê de, li Erxenê 6 salan dibistana Dicle Öğretmen Lisesi, leylî xwend. Di navbera salên 1981 û 1983yan de li bajarê Çanakkale, dibistana bilind a mamostetiyê kuta kir. Di meha reşemiya 1984an de li bajarê Mereşê dest bi mamostetiya dibistana seretayî kir. A niha li Diyarbekrê karê mamostetiyê dike. Bavê 2 kur û keçekê ye.
Ji sala 2001ê ve bi nivîsa kurdî têkildar e. Nivîs û çîrokên wî di rojnameya Azadiya Welat, Gündem, Açılım, Radikal 2, kovara W, Çirûsk, Nûbihar, Emekçiler, Özgür Kadının Sesi, Günlük de der çûn. Heta niha di nivîsên xwe de navê Behlûl Zelal bi kar aniye.
Bi navê Hemû Demsal Payîz in (Belkî, 2007) berhemek wî heye.

Kewên Birçî
Ismail Dindar
Çîrok
ISBN: 978-605-5585-07-5
19.5×13, 104 rûpel, 10 TL

Doğrusu bu ilk bakışta mantıklı gibi geliyor. Yüzeysel bakıldığında gidişatın böyle olduğu görülüyor. Ayrıca bu bakış açısı Kürt toplumunun bazı kesimlerinde de taraftar buluyor. Açıkça itiraf etmem gerekirse ben de yakın zamana kadar böyle düşünüyordum.

‚Açılım‘ sürecinin ilerlemesi halinde Kürt özgürlük hareketinin hareket alanının daraltılacağını, Avrupa’da baskı altına alınacağını ve ‚Açılıma‘ boyun eğmesinin dayatılacağını düşünüyordum. Ancak Belçika operasyonunun göz açıcı sonuçları oldu.

Ortada operasyonun ‚Açılıma‘ destek değil aksine köstek amacıyla yapıldığına dair çok işaret var.

Önce zamanlamaya bakalım;
‚Açılım‘ tıkanmış ve inandırıcılığını yitirmiş de olsa son haftalarda özellikle de İmralı merkezli olarak yeni bir tartışma sürecinin başladığına dair ‚görüşme notları’nda bazı ip uçları verilmekteydi.

KCK de- bundan olsa gerek- yayımladığı 4 maddelik deklarasyonla baharla birlikte savaş bekleyen herkesi şaşırtmış, barışa yeni bir şans vermişti. KCK Yürütme Konseyi Başkanı Murat Karayılan da geçen hafta ANF’ye verdiği röportajında ‚yumuşama‘ beklediklerini söylemişti.
PKK’yi yakından tanıyanlar PKK sözcüsü ve yöneticilerinin ‚boşa‘ konuşmayacaklarını bilirler. Belli ki perde arkasında yeni gelişmeler yaşanıyordu.

Geçen yaz gerçekleştiği yazılıp çizilen, sonra da kesildiği iddia edilen ‚görüşmeler‘ yeniden başlamış olabilirdi. Newroz’la birlikte yeni bir dönem başlayabilir, ‚Açılım‘ süreci somut adımlarla kaldığı yerden devam edebilirdi. Beklentiler bu yöndeydi.

Ayrıca Güney Kürdistan Bölgesel Yönetimi de ‚görüşmelerle sonuç alınması, PKK’nin ikna edilmesi‘ gerektiğini söylemekteydi. Mesud Barzani’nin Obama ile yaptığı görüşmenin ardından söylediği bu sözler önemliydi. Zira onlar olmadan Türk devletinin kısmen de olsa hedeflerine ulaşması ve bazı sonuçlar alması mümkün değildi.
Bunlar son günlerin ‚iç gelişmeleri’ydi. Olayın dış boyutlarına gelince;
Bir kere Avrupa Birliği’nin Fransa ve Almanya gibi çekirdek ülkeleri Türkiye’nin üyeliğinden yana değiller. Fransa bunu açıktan, Almanya ise dolaylı olarak dillendiriyor. Bu politika değişmiş değil. Bu ülkeler Türkiye’nin yerinin Avrupa’da olduğunu düşünmüyorlar.

Ancak Kopenhag Kriterleri’nin hayata geçirmiş, kendini çağın değerleri ışığında yeniden yapılandırmış ve demokratik hukuk devleti olma yolunda ciddi reformlar yapmış bir Türkiye’ye daha fazla direnemeyeceklerini de biliyorlar. Bu yüzden sorunların çözümsüz kalmasından yana bir politika izliyorlar.

Türk yazarı ve siyasetçisi Kürt ve PKK düşmanlığı yüzünden sağlıklı düşünemiyor, bu yüzden gerçeği kaçırıyor. Kendi ülkesi ve halkına da zarar veriyor. Onların yerinde olsaydım Belçika’nın küstah operasyonunu alkışlayacağıma karşı çıkardım.

Ama nerde o feraset? PKK’ye ve Kürtlere karşı bir saldırı mı var, önüne arkasına bakmadan, sonunun nereye varacağını düşünmeden alkışla gitsin!

Tabii yalnızca Türk yazarı ve siyasetçisi değil, dengelere oynamayı adet edinen, omurgasız, ilkesiz, yalpalamadan edemeyen AKP Hükümeti de bunu yapıyor. Adalet ve dışişleri bakanlarının açıklamaları onların da tuzağa düştüğünü gösteriyor.

Türkiye aslında kendi ayağına sıkıyor. Kürt düşmanlığı yüzünden kendi çıkarlarına zarar veriyor. Neyse, bu onların sorunu. Türkler bildiklerini yapmaya devam etsinler. Biz kendi işimize bakalım.Öte yandan Belçika makamlarının açıklamaları gerçeği yansıtmıyor. Savcı baskın için Kürt kurumlarının üç yıl öncesinden izlemeye alındığını söylüyor. Bu doğru değil. Gerçi Kürtler bu kıtada sürekli izleniyor. Polis istediği zaman istediği kurum ve kişiye baskın yapabiliyor ancak son operasyonun apar topar yapıldığı anlaşılıyor.

Bir kere polis ne yapacağını bilmiyor. Moğol sürüsü gibi kırık dökmekten, etrafa zarar vermekten başka bir şey yapmıyor.Elinde somut herhangi bir delil de bulunmuyor. Kaldı ki hükümet kendi içinde anlaşmış da değil. Flaman yönetimi ve polisi operasyona karşı çıkıyor.
Polis müdürü ve belediye başkanının ROJ TV’yi ziyaret etmeleri ve Kürtlerden özür dilemeleri bunu gösteriyor.

Fransız polisinin uzantısı olan Valon polisi panik içinde geri çekilirken operasyon dosyasını alacak vakit dahi bulamıyor. Belgeler bizimkilerin eline geçiyor. Bunları şimdi hukukçular inceliyor. Yakında kamuoyuna açıklanır sanırım.
Baskının Amerika’yla ‚eş güdüm‘ içinde yapılıp yapılmadığı da bilinmiyor. Kürt kurumlarına dönük bu tür baskınların gündeme geldiği her defasında açıklama yaparak destek sunan Amerika bu kez sessizliğini koruyor. Bu güne değin bu ülkeden resmi bir açıklama gelmiş değil.
Amerika’nın İran ve Suriye Kürtlerine dönük operasyondan herhangi bir çıkarı yok. Gözaltına alınan ama kısa sürede bırakılan PJAK lideri Hacı Ahmedi Amerika’nın yakından tanıdığı biri. Yakın geçmişte Amerika’da resmi temaslarda bulunmuş bir Kürt lideri.
Baskının Ermeni Soykırımı Yasa Tasarısı’nın alt komiteden geçtiği güne denk gelmesi elbette ‚planlı‘ ancak bu Avrupa’nın planı. Amerika’nın Türkleri soykırımla suçladıkları gün, Avrupa Türkiye’ye çiçek uzatıyor.
Avrupa’nın Türk-Amerikan ilişkilerinin gelişiyor olmasından rahatsızlık duyduğu biliniyor. Türkiye üzerindeki ABD-AB rekabeti sürüyor. ABD’nin Türk- Kürt ilişkilerini yumuşatma çabasına Avrupa bu yüzden çomak sokuyor.
ABD-AB dalaşında Avrupa Kürtleri kurban etmek istiyor. Olaya bir de bu açıdan bakmak gerekiyor.

*
Yazımı yazıp gönderdikten birkaç saat sonra Belçika’dan Kongra-Gel Başkanı Remzi Kartal ve yardımcısı Zübeyir Aydar’la birlikte 8 Kürt siyasetçisinin tutuklandığı haberi geldi. Oysa avukatları tutuksuz yargılama beklemekteydi.
Ne de olsa polisin elinde herhangi bir delil yoktu. Bundan olsa gerek polis Kürt siyasetçilerini Kürtlerin geçmişte yaptıkları yasal etkinliklerden ötürü sorgulamıştı. Tutuklama sonrası yapılan açıklamada savcılığın kısa sürede iddianame hazırlanacağı belirtildi.
Belçika mahkemesinin polis baskınına kılıf uydurmak amacıyla zamana ihtiyaç duyduğu bu açıklamadan da belli oluyor.
Bu aynı zamanda ‘Avrupa başkenti’nin içine düştüğü içler açısı durumu gösteriyor.

Söz konusu Kürtler olunca ortada ne hukuk ne de demokratik ilke kalıyor. Kürtlere dokunanın maskesi kısa sürede düşüyor.
Kürt tarihi Belçika’nın da alnına kara bir leke sürüyor. Kürt davası Belçika Hükümetini de utanca boğuyor…

Günay Aslan
gunayaslan@hotmail.de

Ez bi wefata Mele Şebab Bîlgîçî bi du wateyan gelek xemgîn bûm. Min ji aliyekî de dostekî xwe û gelê kurd welatevînekî xwe wenda kiribû; ji aliyekî de jî, ji mirina meleyê kurdperwer yê Darbeya 1971-an, eniya kurdperwer xwediyê çû agahdar nebû û ji bona wî di çapemeniya kurd de jî, yek rêzek jî nehatibû nivîsandin. Ez jî sitfeyî agahdar bibûm. Heger ez jî sitfeyî ji mirina Şebab Bîlgîçî agahdar nebibûma, derfet nedibû kû ez van çen rêzan ji bona wî binivîsînim û pêşkêşî reya giştî ya kurd bikim.

*****

Şebab Bîlgîçî, ji malbeteke gelek feqîr bû û çûbû li Herêma Otonomiya Başurê Kurdistanê dest bi perwerdayîya olî kiribû. Ew kesekî gelek jêhatî bû û ji bona vê jî di xwendina xwe ya olî ya medresê de kesekî serkeftî bû. Di heman dem de li Başurê Kurdistanê, di bin bandor û tesîra Ekola Berzaniyî de bibû kurdperwer û welatevînî. Rastiya Kurdistanê ji nêzikî de nas kiribû. Li wir têgihîştî bû ku mafê hemû parçayên Kurdistanê heye ku otonom be, bi tevayî neteweya kurd çarenivîsiya xwe ya milî tespît bike, neteweya kurd li Kurdistanê desthilatdar be û yekîtiya neteweya kurd pêk bê.

Şebab Bîlgîçî her çiqas ji Silopîyê hatibû dinyayê û li Bakurê Kurdistana jiyana xwe didomand jî, ji bona ku wî perwerdayî ya tirkî wernegirtibû, tirkî nedizanî. Loma ji bona wî di navbeyna beşên Kurdistanê de ferqek jî tune bû. Wî, kurd yek Milet û Kurdistan yek welat dizanî.

Şebab Bîlgîçî dema ku li Başurê Kurdistanê li herêma otonom xwendina xwe xelas kir û bû mele, di heman dem de biryar da ku di nav tevgere Bakurê Kurdistanê de cîh bigre. Wê demê dibe endamê Partiya Demokrat a Kurdistanê li Tirkiyeyê. Lê dema ku ew dibe hevalê Dr. Şivan, ew ji aliyê bawerî de di heman dem de dibe hevalê Seîd Eliçiyî jî. Lewra ji bona wî di navbeyna herdu partiyan de ferqek tune ye. Loma jî dema ku Mele Şebab Bîlgiçî di operasyona fireh ya di dema Darbeya Leşkerî ya 1971-an de de hatibû girtin, wî di navbeyna wan herdu partiyan de ferqek nedidît. Lê ew bi çand û helwesta xwe ji bona ku ne sosyalîst bû, zêdetir nêzikî Partiya Demokrat ya Kurdistan Tirkiyeyê bû.

Ew bi bejna xwe ya dirêj, bi xîret û tirkî nezaniya xwe di Hepisxaneya Leşkerî ya Diyarbekîrê de navdar bû. Dema ku ew hatibû girtin, li Silopiyê Evdilkadir Oktenî, Axa Xurşît, Remezanê Haşîmogluyî, Tahîr Oktenî, Egît Tanrikuluyî; li Cizîrê Şerafeddîn Elçiyî û Sabrî Vesekî jî hatibûn binçavkirin û hepiskirin. Ev kesan dema ku ji nêzik de bên naskirin û analîz kirin, tê tespît kirin ku operasyona herdu Partiya Demokrat ên Kurdistanê bi hev re hatiye meşandin, dewletê jî ferqek di navbeyna van herdu partiyan de nedîtiye. Ji van hevalan Egît Tanrikuluyî, Şerafeddîn Elçiyî û Sabrî Vesekî sax in; hezar mixabin gelê kurd ew welatparêzên xwe yên din wenda kiriye.

Mele Şebab û hevalên wî dema ku hatibûn girtin, êşkenceyeke giran û ne mirovane dîtîbûn. Dema ku ew anîn hepisxaneyê, wan nedikarî ku li ser piyan bisekinin û bi rojan di nav cilan/nivînan da man. Lê dîsa jî ew û hevalên wî ji kurditiya xwe gelek kêfxweş bûn.

Wî, hevalên wî yên ji Silopîyê (Tahîr Oktenî ji derve) tirkî nedizanîn. Ji bona vê dema ku ew derxistin ber dadgehê, wan bi kurdî bi wesiteya wergêr parêznameyên xwe pêşkêşî dadgehê kirin. Lê dema ku Doza Partiya Demokrat ya Kurdistanê hat dawî, Mele Şebab kurdî fêr bû û pêrêznameya xwe bi tirkî û nivîskî pêşkêşî dadgehê kir.

*****

Wek min û gelek kesên din jî nivîsandine, Hepisxaneya Leşkerî ya Diyarbekîrê ya Darbeya 1971-an, di avabûna îdeolojiya kurditî û şikilgirtina Tevgera Bakurê Kurdistanê de rolekî mezin lêhîst. Di hepisxaneyê de serok, siyasetvan û rewşenbîrên kurd li ser du pirsên bingehî di nav gengeşiyeke mezin û kûr de bûn. Ev pirsgirêkên bingehî: 1- Neteweya Kurd dê xweser organîze bibe û an na, 2- Neteweya kurd jî, dê wek miletên din mafê çarenivîsiya xwe pêk bîne û an na. Kurd jî dê li welatê xwe desthilatdar bin û an na, dîsa û kurd dê xwediyê dewleta xwe bibin û an na, bû.

Mela Şebab Bîlgîçîji bona ku di nav çanda siyasî ya Başurê Kurdistanê de perwerde bibû, ev minaqeşeyên di nav rewşenbîr û siyasetvanên kurd de fahm nedikir û ev gengeşiyan abes didît. Ji bona vê jî, helwesta wî ew bû ku neteweya kurd rêxistina xweya xweser ava bike, neteweya kurd jî wek miletên din xwediyê dewleteke serbixwe be, an jî kêmtirin Kurdistan otonom û federe be.

Di hepisxaneyê de li hemberî dadgehê mafên neteweya kurd parastin jî pirseke gelek girîng bû. Gelek rewşenbîr û siyasetvanên kurd li dijî vê helwestê bûn. Mele Şebab Bîlgîçî li hemberî dadgehê parastina mafên neteweya kurd, wezîfeyeke kurdperwerî dipejirand.

Li hemberî desthilatdariya hepisxaneyê jî, xwediyê helwestekê bû. Wî wek gelek rewşenbîr û siyasetvan û serokên kurdan li hemberî siyaseta hepisxaneyê sistî nedikir.

*****

Mele Şebab Bîlgîçî hem kesekî zekî bû, hem jî kesekî gelek jêhatî û xebatkar bû. Ew di hepsê de fêrî tirkî bû. Dest pê kir bi tirkî binivîsîne û di dawiya dadgehê de bi tirkî parêznameya xwe pêşkêşî dadgehê kir. Hewil da ku îngilîzî û fransizî fêr bibe. Wî, bi daktîloyê nivîsandin jî fêr bû.

Ew dostekî nêzik yê Komun a DDKO-yê bû. Ew bi taybetî jî, dost û xwendevanekî Dr. Îsmaîl Beşikçîyî bû.

Piştî ku ji hepsê derket jî, xebata xwe ya kurdperwerî domand.

Wî, dibistan navîn û lîse ji derve de qedand. Hewil da ku bikeve unîversîteyê, lê êdî temenê wî dest nedida ku dest bi unîversıteyê bike, dev jê berda.

Wî, piştî hepsê sala 1974-an, dev ji meletî jî berde û di dema Serokê Şeradariya Enqereyê Vedat Dalokayî de, dest bi kar kir. Piştî dest bi kar kir, gelek caran, ji wezîfeyê hat dûrxistin û hat sirgûn kirin.

Di dawiya jiyana xwe de li Entebê bi cîh bibû û li wir jî çû ser dilovaniya xwe: Li Silopîyê, li bajarê bav û kalê xwe hat veşartin.

Bila serê malbat û hevalên wî, gelê kurd sax be.

(ibrahimguclu21@gmail.com)

Amed, 06. 03. 2010

‘Erdoğan û xanima xwe ji bo Ahmet Kaya girîyane’

“Dema wê şevê min û xanima xwe dîmenên bûyera hatî serê Ahmet Kaya temaşe kir, em herdu bi hevre girîyan.“

Hunermendê muzîk û lîstikvanê sînemayê Yavuz Bingöl, di bernameya “Söz Sende“ a Balçiçek Pamir’ê de hûrgiliyeke balkêş a civîna demokratîk ya ku serokwezîrê tirk Erdogan, çenda bihorî, bi hunermendan re lidarxistî deşîfre kir. Li gor vê yekê, qasê ku Bingöl dibêje, Erdoğan, di civîna vebûnê a hunermendan de dema axifiye Ahmet Kaya bibîraniye û gotiye, “Dema wê şevê min û xanima xwe dîmenên bûyera hatî serê Ahmet Kaya temaşe kir, em herdu bi hevre girîyan.“

Bingöl, weha berdewam dike: “Piştî vê axaftinê di nava hunermendan de qasî 5 deqîqeyan bêdengiyek qewimî. Di nava kesên hatî vexwendin de, kiryarên wê şeva şermê jî hebûn. Dema serokwezîr ev axaftin kir, herkes bêdeng ma. Helbet ji bo hin kesan şermeke mezin bû.“

Yavuz Bingöl, di bernameyê de herweha da zanîn ku, ewî di civînê de ji Erdogan re gotiye, “Ez tevlî dîtina we ya siyasî nabim û min dengê xwe nedaye partiya we. Lê ji bo ku piştgirî bidim tiştên hûn dixwazin bikin, ez li vê derê me. Cesareta xwe wenda nekin, ji bo dawîlêanîna vê meselê çi pêwîst be bikin.“ Bingöl, ji bilî vê yekê da zanîn ku, ji ber tevlîbûna civînê ew li derûdora xwe hatiye rexnekirin jî.

rizgari

İfade özgürlüğünün genişletilmesi doğrultusunda gösterilen çabalar, ifade özgürlüğünün genişletilmesi gereğine vurgu yapılması açılımın önemli bir yönüdür.

Açılım politikalarının yaşama geçirilmesi sürecinde, son aylarda yaşanan bazı olaylara dikkat çekmek gerekir. 19 Ekim 2009’da Kandil’den 8, Mahmur’dan 26 PKK’li Habur’dan giriş yapmıştı. Bunları, büyük kalabalıklar coşkuyla, sevinçlerle karşılamıştı. Bu sevinç Nusaybin, Kızıltepe, Diyarbakır gibi alanlarda da sürmüştü, ama bu olaylardan hemen sonra Kürt kitlelerin bu sevinci, coşkusu çok görülmüş, bunu karartmanın yolları aranmaya başlanmıştı. Bundan iki ay kadar sonra, Aralık 2009 sonlarında KCK operasyonları başladı. Demokratik Toplum Kongresi üyeleri, belediye başkanları, çeşitli sivil toplum kurumlarımda çalışanlar gözaltına alındı. Gözaltına alınanlar kelepçelenerek tek sıra halinde mahkemeye götürüldü. Belediye başkanlarını tek sıra halinde dizmek, bunu görüntülemek, bu görüntüleri basına servis etmek önemli bir çabaydı. Açılım sürecinde böyle bir uygulamanın gündeme gelmesi, açılım anlayışını, açılım düşüncesini zedeleyecek önemli bir durumdur. Bugün 1500 civarında Barış ve Demokrasi Partisi üyesi tutukludur.

Demokrasilerde temsil önemli bir konudur. Halkın iradesinin parlamentoya yansıması istenir. %10 barajı bu konuda büyük bir engeldir. Bu oranın %3-4 gibi sayılara düşürülmesi gerekir. Hükümetin bu konuda bir çaba göstermemesi, hatta %10 barajında ısrarlı olduğunu vurgulaması, açılım düşüncesiyle ve uygulamasıyla bağdaştırılabilecek bir durum değildir.

Açılım anlayışıyla çelişen başka bir süreç de Kürt çocukların gözaltına alınması, tutuklanması, haklarında davalar yürütülmesidir. Soruşturmalarla karşılaşan 3000’in üzerinde çocuk vardır, 1500 civarında Kürt çocuk tutukludur.

Açılım politikasının yaşama geçmesini engelleyen temel olguysa PKK ile ilgili olarak dile getirilen tasfiye anlayışıdır. Hükümet sık sık PKK’nin tasfiye edileceğini söylemektedir. PKK’nin tasfiye edilmesi gibi bir amaç saptamak, böyle bir amaca ulaşmak için çaba sarf etmek yanlıştır. Bu mümkün de değildir. Bu, enerjinin boşa harcanması demektir. Üstelik sorunları ağırlaştıran, ortamı daha da geren bir durum yaratır. Kürt sorunu, devletin, hükümetin Kürtleri, Kürtçeyi inkarıyla, Kürtlerin doğal haklarının gasp edilmesiyle başlamış bir sorundur. İnkar, imha, asimilasyon politikasında ısrar etmek zamanla sorunu ağırlaştırmış, yaygınlaştırmıştır. Gerilla mücadelesinin temelinde inkar, imha ve asimilasyon politikaları vardır. Bu, gasp edilen doğal hakları elde edebilmek için başvurmak zorunda kalınan bir harekettir. Binlerle ifade edilen “faili meçhul” cinayet, köylerin yakılması, yıkılması, ormanların yıkılması, doğanın tahribi, temel geçim kaynaklarının tahribi, ailelerin yerlerini yurtlarını terke zorlanmaları, bu inkar, imha ve asimilasyon politikalarının, bunların ısrarla uygulanmasının bir sonucudur. “Faili meçhul” cinayetlerin failinin devlet olduğu zaten biliniyordu. Ergenekon ve JİTEM soruşturmaları, yargılamaları sürecinde Kafes, Balyoz gibi darbe planlarının deşifre edilmesi sürecinde bu bilgi çok daha açık bir şekilde ortaya çıkmıştır.

Kürt açılımı çerçevesinde devletin, hükümetin tek taraflı olarak atacağı adımlar şüphesiz vardır. Üniversitelerde Kürdoloji enstitülerinin, Kürt dili ve edebiyatı bölümlerinin açılması; Kürt alfabesinin tanınması; Q, W, X, Ê gibi harflere özgürlük verilmesi; Kürtçe köy, belde, mıntıka isimlerinin iade edilmesi; çocuklara Kürtçe isimler verilmesi konusundaki her türlü engelin kaldırılması; anadilde eğitimin yaşama geçirilmesi; özel kurumların Kürtçe radyo ve televizyon yayını yapabilmeleri bunlar arasındadır. Bunlar, devletin, hükümetin kendi iradesiyle yaşama geçirebileceği konulardır. Ama bir de PKK sorunu vardır. Bu konuda Barış ve Demokrasi Partisi ile PKK’lilerle görüşülmeden kalıcı, sağlıklı çözümlere ulaşılamaz. “PKK tasfiye edilecek” anlayışı yanlıştır. Bunun mümkün olmadığı, hükümet ve devlet tarafından da anlaşılmış olmalıdır. Bu konuda ısrarlı olmak devleti ve hükümeti, kendi iradesiyle atabileceği adımlar konusunda da hareketsiz bırakabilir.

Anayasa Mahkemesi 11 Aralık 2009’da Demokratik Toplum Partisi’nin kapatıldığını açıkladı. Bunun da açılım politikasını zedeleyici bir unsur olduğu açıktır.

Dinsel sağın duygu ve düşünce içeriğine bakmak da önemlidir. Türkiye’de dinsel sağ Türk milliyetçisi bir dinsel sağdır. Bu, devletin sistematik politikalarıyla oluşturulmuş bir milliyetçi sağdır. Devlet PKK mücadelesi başlar başlamaz dağa çıkışları, hareketin kitleselleşmesini engellemek için dinsel kurumları geliştirerek halkı oyalama yolunu seçmiştir. Dinsel radyoların, dinsel televizyonların, dinsel yayınevlerinin, dinsel vakıfların organize edilmesinde devletin bu anlayışının çok büyük bir rolü vardır. Dinsel sağın Türk milliyetçisi bir sağ olarak gelişmesinde devletin bu politikaları önemli bir işleve sahip olmuştur. Bu, Adalet ve Kalkınma Partisi içinde, hükümet içinde, Kürt açılımı politikalarına karşı bir muhalefetin varlığına da işaret etmektedir.

Son iki yıldır Türk siyasal hayatını yakından ilgilendiren, Türk siyasal kültüründe, Türk siyasetinde dönüşümler yaratan bir sürece de değinmek gerekir. Bu sürecin, Kürt sorununun algılanmasında önemli değişiklikler yaratacağı açıktır. Ergenekon ve JİTEM çerçevesinde geliştirilen soruşturmalar ve davalar, son olarak Balyoz operasyonu çerçevesinde gelişen soruşturmalara bakmak bu açıdan anlamlıdır. İttihat ve Terakki’den beri Türk siyasal hayatında halk tarafından seçilmiş kurumların, parlamentonun, hükümetin, siyasal partilerin ciddi bir ağırlığı yoktur. Siyasal hayatı, iç politikayı, dış politikayı belirleyen, yönlendiren temel kurum ordudur. Kürt sorunu, Ermeni sorunu, Kıbrıs sorunu, Alevi sorunu gibi temel sorunlarda bu açık olarak böyledir. Ordunun belirleyici ve yönlendirici bu durumu, yargı, üniversite gibi devletin temel kurumları tarafından, devlet bürokrasisi tarafından aynen benimsenmektedir. Türk siyasal hayatında esas iktidar ordudur. Halk tarafından seçilmiş kurumlar, parlamento ve hükümet ancak esas iktidar sahibi olan ordu nezdinde kabul görebilmek için çaba sarf ediyor. Ordunun güdülen siyaset üzerinde bu kadar belirleyici olmasının, dokunulamaz, eleştirilemez, soruşturulamaz olmasının demokrasi teorisine aykırı bir durum yarattığı besbellidir. Bugünkü hükümet ise, Adalet ve Kalkınma Partisi hükümeti ise, “oy almış, tek başına hükümet kurabilmiş bir parti, iç politikada ve dış politikada daha belirleyici ve yönlendirici olabilmelidir” anlayışındadır. Bugünkü hükümet, askerlerin siyaset üzerindeki rolünün geriletilmesi anlayışı içindedir. Bu gelişmelere ise ordunun yanında, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay gibi, Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu gibi yargı organları, üniversite şiddetle karşı durmaktadır. Hükümeti engellemeye çalışmaktadır. Sarıkız, Ayışığı, Yakamoz, Eldiven gibi darbe planlarının, Kafes, Balyoz gibi darbe planlarının hükümete karşı yapıldığı, hükümeti düşürmek için yapıldığı besbellidir. Basın ise bu süreçte daha çok darbe planları lehinde yer almaktadır.

Yılda iki defa toplanan Yüksek Askeri Şura’da “irtica” nedeniyle bazı personelin ordudan ihraç edildiği vurgulanmaktadır. Ama darbe planları hazırladığı, darbeye teşebbüs ettiği gerekçesiyle herhangi bir ordu personelinin işine son verildiği görülmemiştir. Sarıkız, Ayışığı Yakamoz gibi darbe planlarının 2003-2004 yıllarında hazırlandığı anlaşılmaktadır. Kafes, Balyoz gibi darbe planlarının daha yeni yapıldığı, son yıllarda yapıldığı görülmektedir. 23 Şubat 2010’da gözaltına alınan, tutuklanan orgenerallere bakıldığında bu generallerin 2003-2004 yıllarında daha küçük rütbelerde oldukları anlaşılmaktadır. Ama darbe planları hazırlamanın, darbeye teşebbüs etmenin rütbece yükselmeye engel olmadığı görülmektedir.

Darbe planlarının deşifre edilmesi, bu konuyla ilgili soruşturmaların, davaların kararlılıkla izlenmesi, Türk toplumundaki bazı kesimler tarafından, aydınlar tarafından sivil darbe olarak algılanmaktadır. Darbe planlarının deşifre olmasından, ordudaki cunta ilişkileri üzerine gidilmesinden rahatsız olanlar “sivil darbe gelişiyor” şeklinde bir propaganda yürütmeye çalışmaktadırlar. Hükümeti sivil darbe yapmakla suçlamaktadırlar. Kendisi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı’nın kapatılma tehdidiyle karşı karşıya olan bir parti nasıl sivil darbe yapabilir? Orduyu yanına almamış bir hükümet sivil darbe yapabilir mi? Hâlbuki sivil darbe, Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aranan 367 dayatmasıyla, Anayasa Mahkemesi tarafından alınan “askerler askeri mahkemede yargılansın” kararlarıyla, sivil darbe hükümete karşı yapılmaktadır. Bu kararların hükümetin işini zorlaştırmak, giderek hükümeti düşürmek gibi bir amacı olduğu açıktır. Bu bakımdan bu süreçte hükümetin işini zorlaştıracak gelişmelerden uzak durmak gerekir.

Son günlerde hükümet Anayasa değişikliğinden, bunun gerekliliğinden söz etmektedir. Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Deniz Baykal ise Anayasa değişikliğini, Anayasa Mahkemesine götüreceğini ve değişikliği iptal ettireceğini söylemektedir. Bu, seçimlerde ne kadar oy toplarsa toplasın hükümetin anayasa değişikliği yapamayacağı anlamına gelmektedir. Sivil darbe bu olsa gerekir.

Bütün bu gelişmelerin temelinde Kürt sorununun çözümsüz bırakılması gibi bir neden vardır. Bu gelişmeler en çok da yargı kurumu üzerinde yıpratıcı bir etki yaratmaktadır. Suç ve ceza normlarının Türklere ve Kürtlere göre farklı farklı oluşturulması bu süreçte yaşanmaya başlanmıştır. Hırant Dink’i katleden bir kişi çocuk mahkemesinde yargılanırken, panzerlere, polislere taş atan Kürt çocukların ağır ceza mahkemelerinde yargılanması dikkate değer bir olaydır. Kürt çocukların taş atması ağır cezai yaptırımlarla karşılanırken, Kürtlere taş atılmasının suç sayılmaması yine dikkate değer olmaktadır. Yargı kurumu içinde farklı suç ve ceza normlarının gelişmesi, yargı organının adalet duygusunu çürütücü bir etki yaratmaktadır. Çifte standartlı düşünce, davranış ve tutum sadece yargı kurumuna mahsus değildir. Türk basınının, Filistin’de İsrail tanklarına, güvenlik güçlerine taş atan çocukları “Arafat’ın generalleri” olarak andığı hatırlardadır.

İsmail Beşikçi

Em baş dibînin ku, partîyên ereb û hikumeta İraqê, bi hin leyistikên qirêj astengîyan derdixînin pêşîya hilbijêrên kurd yên li derveyî welêt.

Eve bixwe dîyardeya tirs û nesamîmîyeta wan hêzên nijadperestan e. Loma jî Hilbijartina li İraqê gellekî girîng e ku, divê hemû kurdên û kêmneteweyên ji Başûrê Kurdistanê biçine ser sindoqan û mafê xwe yên dengdayinê bi kar bînin.

Îsal, bajarê Kerkûkê jî beşdarî vê hilbijartinê dibe. Beşdariya Kerkûkê serkeftinek ya kurdan e. Em piştrastin ku, beşdariya Kerkûkê ya vê hilbijartinê, ewê temsîla Kurdan li Parlamentoya Iraqê zêde bike.

Bêguman encama hilbijartinên li Kerkûkê, dikare weke referandûma madeya 140 ê jî were qebûl kirin. Loma jî divê hemû hêz û alîyên siyasî yên Kurdistanê berjiwendiya Neteweyî têxin pêşîya hemû berjiwendiyên din.

Em bawerin ku, serkeftina Milletê Kurd ya di vê hilbijartinê de, ewê qedera cografyeya Kurdistana Federe li Iraqê bide nexşandin. Loma jî temamê Kurdên ji Başûrê Kurdistanê yên li cîhanê divê biçine ser sindoqan û dengê xwe bidine namzedên Kurdistanîyan!

Em weke Însîtafên Kurd li Ewrûpa –ÎKE, piştgirîya siyaset û struktura Listeya Hevpeymanî ya ku ji PDK, YNK û 12 rêxistinên din pêk tê, dikin.

Em bang dikin ku, her kurdekî xwedîyê mafê dengdanêye, bila erka xwe ya Neteweyî bi cîh bînin û em hêvîdarin ku, Kerkûk a ku Dilê Kurdistanê ye, mesajekê bide dagirkeran û dujminên Kurdistanê.

2010.03.01

Însîtafên Kurd li Ewrûpa –ÎKE

Özlemekten korktuğumuz zamanların tasviridir şairin kanayan dili. Söyleyemediklerimiz, dalları kırık bir ağaç gibi kimsesiz. Gitmek istediğimiz yollar örümcek ağlarıyla örülü. Ve acemice peşine düştüğümüz hayat…

Suskunluğumuzla ölüyoruz…

Oysa her gün onlarca kitap yazılıyor hayatın o gelgeç şurubuna dair. Her gün onlarca hayat bölünüyor. Bizse yalnızlıklar ve zavallılıklar içinde kayboluyoruz.

Pişmanlıklar gezegeninde hala bilmediğimiz kentleri arzuluyoruz. İntihar bezenmiş diri ruhlar ırmağında akıp gidiyor geleceğimiz.

Kirlenmiş yüzler içinde O’nu düşünebildiğimiz kadardır özgürlüğümüz. Yitirmediklerimizdir birazda bizi biz yapan.

Öteliyoruz insan olabilmeyi. Hoyratça tükettiğimiz akşamlar histerik bir anıdan ibaret.

PNA´nın kaydettiğine göre Kürdistan’da Kürtlerin Ulusal Kurtuluş mücadelesinin önderi ölümsüz kahraman Mele Mustafa Barzani’nin yol arkadaşları da düzenlenen merasimlerde, Barzani’nin Kurtuluş mücadelesinde ki önemli rolü dolayısıyla kendisinden övgüyle söz ettiler.

Yol arkadaşları Kürdistan’ın bu günkü duruma gelmesinin o dönemin eseri olduğunu da dile getirdiler.

kaynak:rizgari

Beriya ku ji bona hibijartinê reqabet û qempanya dest pê bike, li ser Qanûna Hilbijartinê minaqeşeyên dûr û dirêj; nekokiyên dijwar pêk hatin. Qanûna Hilbijartinê, piştî ku ji aliyê parlamentoya federal ya Iraqê de hat qebûl kirin, ji aliyê serokkomar Celal Telabanî de hat weto kirin. Vê bûyerê di siyaseta Iraqa Federalî de krîzeke siyasî anî holê. Di encamê de piştî lihevkirinekê û navbeyçiya Dewleta Yekgirtî ya Amerîkayê (DYA-yê), Qanûna Hilbijartinê hat pejirandin û biryar hat girtin ku di 7-ê Adar a 2010-an de hilbijartin pêk bê. Lê Qanûna Hilbijartinê pirsgirêk bi tevayî çareser nekir. Bi taybnetî jî, di Hikumeta Federal de wekheviya kurd û ereban pêk neanî. Temsîleke bi edalet tanzîm nekir. Encama hilbijartinê dê di parvekirina desthilatdariya federal de pirsgirêkên dom bikin.

Gorî Qanûna Hilbijartinê, hejmara parlamenteran zêdetir bû. Di sala 2005-an de 276 parlamenter hatin hilbijartin. Di ev hilbijartinê de 356 parlamenter dê bên hilbijartin. Partiyên Ereban û Kurdan hem bi tîfaqan û hem jî xweser beşdarî hilbijartinê dibin. Li Herêma Ereban, çend tîfaqên mezin pêk hatine. Serokwezîrê Iraqê Malikî û çend partiyên din, di bin sîwana Tîfaqa Dewleta Qanûnî de dikevine hilbijartinê. Partiyên din, di bin sîwana Tîfaqa Neteweyî ya Iraqê, Tîfaqa îslamî ya Iraqê, Tîfaqa Li Hevkirinê (Tewakufê) de dikevine hilbijartinê.

Di Herêma Ereban de ji bona hilbijartinê rewşa guhertî ya bingehî, beşdarbûna suniyan ya hilbijartinê ye. Lewra suniyên ereb di sala 2005-an de hilbijartin boykot kiribûn.

Tîfaqa suniyên ereb, bi taybetî li herêma Musulê û li Kerkûkê ji partiyên kurdan re dijminitî dikin. Lewra suniyên ereb, li dijî rejima demokratîk û parlamenter û federal in. Ew kurdan ji bona rejima nû, ji bona rûxandina rejima seddamî û baasî sedema girîng dibînin. Ew dixwazin ku rejima federal ya demokratîk li Iraqê bê guhertin.

Helbet di navbeyna partiyên sunî û şîiyan de jî reqabeteke xurt û dijwar tê meşandin.

Beşek partiyên ereban jî, ji bona ku sîstema federal li ciyê xwe rûne û di civatê de aramî pêk bê, projeyan pêşkêş nakine, bes li ser pirsên rojane radiwestine ku dê çawa zêde parlamenteran derxin û di parlamentoya Iraqa Federalî de xurt cîh bigrin.

Partiyên kurdan bi tîfaqekê û xweser beşdarî Hilbijartina Giştî dibin. Ji sala 2005-an ferqtir tevgereke kurd ya xurt Goran jî beşdarî hilbijartina giştî dibe. Goranê di hilbijartina 7-ê Tirmeha 2009-an de li Kurdistanê, encameke xurt girtibû û bi 25 parlamenteran beşdarî Parlamentoya Kurdistanê bibûn. Tevgera Goran bi serê xwe beşdarî hilbijartina giştî dibe. Ji bona hilbijartinê xwediyê îdiayeke xurt e. Gorî agahdarî û çavneriyan, Tevgera Goran li herêma Behdînan, li herêma Partiya Demokrat ya Kurdistanê (PDKê) jî xurt bûye. Lê nêzikbûna Goran ya Cepheya Turkmenî ya ku bi destê îstîxberata Tirkiyeyê tê meşandin, ji bona Goran astengiyekê pêk tîne. Bi taybetî jî, di van rojên dawî de, nerîna Goran ya di derheqa Hêza Pêşmergeyan de, ji bona wan astengiyeke mezin e. Lewra Goran bi daxuyaniya xwe ya dawî, Hêza Pêşmergeyan hêzeke rewa û qanûnî nabîne. Wek milîsên bêqanûnî terîf dike.

Partiya Demokrat ya Kurdistanê (PDK) û Yekîtiya Niştimanîiya Kurdistanê (YNKê) û gelek partiyên din yên Kurdistranê û Turkmenî, di bin sîwana Tîfaqa (Hevpeymana) Kurdistanî de beşdarî hilbijartinê dibin. Partiya Yekgirtî ya Îslamî jî, xweser beşdarî hilbijartina giştî dibe.

*****

Hilbijartin, mekanîzmeyeke ku di sîstema demokratîk de pêk tê: Desthilatdariya siyasî tespît dike û desthilatdarî di navbeyna partiyên siyasî de parve dike. Iraqa Federalî jî, ji bona ku demokrasî wek rejîmê pejirandiyê, rejîmeke parlamenterî, makezagonî û pirpartîtî û federalî ye, çar salan carekê hilbijartinê pêk tîne.

Hilbijartin, di welatên paşvemayî ku demokrasî nû pejirandine de, di heman dem de wesiteya xurtkirin û kûrkirina demokrasiyê ye. Iraqa Federalî jî, di 2005-an de encama referandûma gel makezagonek pejirand û di wê makezagonê de sîstema federal ya demokratîk hat erê kirin. Ji bona vê li Iraqa Federalî demokrasî hewcedarî pêşketin, kûrbûn û xurtbûne ye. Hîn sîstema federalî gorî pîvanên xwe yên taybetî bi cîh û cîh nebûye. Parlamento û hikumet û dezgehên Dewleta Federalî baş nameşine; di parvekirina desthilatdariya siyasî de gorî sîstema federalî wekhevî pêk nehatiye. Pêwendiya Hikumeta Federalî û Hikumeta Federe ya li Kurdistanê hîn gorî hiquqeke zelal ya federalî nameşê; nakokî û pîvanên sîstema merkezî ya unîter gelek caran desthilatdariya xwe nîşan dide.

Di qempenyaya hilbijartina giştî de partiyên ereban li ser van pirsgirêkên bingehî ranawestine. Ev helwesta wan, ji çanda kevn ya otorîter û totalîter tê. Ev helwesta, gelek xeter e. Divê partiyên Kurdistanê vê xeteriyê bidin ber çav. Ji bona vê helwesta Partiyên Kurdistanê girîng e û Partiyên Kurdistanê gorî sîstema federalî ya demokrat tevbigerin û vatiniyên xwe pêk bînin.

*****

Wek tê zanîn, piştî Şerê 1-emîn yê Kendavê, beşekî Kurdistanê azad bû û desthilatdariya kurd lê ava bû. Desthilatdariya Kurd, dema ku li Kurdistanê birêve diçû, gorî qanûn, pîvan, dezgehên sîstema federalî tevdigeriyan. Sîstem gorî wê ava dikirin. Ji bona vê jî demokrasî ecibandin: Parlamentoya Kurdistanê ava bû. Hilbijartina giştî û serokatiyê pêk hat. Hikumeta Kurdistanê ava bû.. Dezgehên din yên demokrasiyê jî ji bona ku ava bibin, dest bi xebatê kirin.

Loma jî li Kurdistanê jiyana demokrasiyê dirêj e û demokrasiya li Kurdistanê piştî mudexalaya DYA-yê û hevalbendên wan li Iraqê, ji bona tevayî ya Iraqê bû model. Li Iraqê rejima federal ya Iraqê bi pêşengiya kurdan ava bû. Ji bona vê çanda demokrasiyê li Kurdistanê ji herêma ereban pêştir e. Li cem vê yekê partiyên Kurdistanê xwediyê temeneke dirêj in. PDKê di sala 1946-an de, YNKê di 1976-an de ava bû. Partiyên kurdan xwediye ceribandineke xurt in jî. Piraniya partiyên ereban, piştî sala 2003-an ava bûn û loma jî xwediyê ceribandinekê nîn in. Ji bona vê yekê divê li Kurdistanê reqabeta siyasî hîn zêdetir bi avayekî demokratîk û berhemdayî dom bike.

Hezar mixabin li Kurdistanê di hilbijartina giştî de ev yeka xuya nake. Reqabeteke paşvemayî û prîmîtîv tê domandin. Her partiyek, gorî partiya din xwe terîf dike û her partiyek li ser şaşî û tiştên partiya din yên neyênî reqabeta xwe dimeşîne.

Partiyên Kurdistanê, gorî karekter û îdeolojiyên xwe, xwe terîf nakine. YNKê, dibêje ku ez partiyeke sosyal demokrat im. Di heman dem jî de endama Enternasyonala Sosyalîst e. Divê ku gorî ev karekter û rewşa xwe tevbigere, projeyên xwe pêşkêşî gel bike. YNKê vê yekê nake, xwe gorî PDKê û Tevgera Goran terîf dike. PDK ê partiyeke muhafazakâr û demokrat û lîberal e. Lê gorî vê yekê tevnagere û projeyên xwe pêşkêşî gel nake. Tevgera Goran, xwe wek tevgereke reformxwaz, guhertîxwaz, demokrat, lîberal a çep terîf dike: Lê gorî ev felsefeya xwe di hilbijartinê de tevnagerê û projeyên xwe pêşkêşî gel nake.

Li Iraqa Federal û li Herêma Kurdistanê pirsgirêkên gelek girîng hene, partiyên Kurdisatanê ji bona van pirsgirêkan projeyên xwe pêşkêş nakin.

Ev pirsgirêkan çi ne em li wan mêze bikin:

1- Sîstema Federal li Iraqê, gorî qanûn û çanda sîstema federal nameşê. Li Iraqê desthilatdariyeke gorî federalî hatiye parvekirin tune ye. Li Iraqê dezgehên merkezî û navendî hîn gorî qanûn û çanda sîstema federal ava nebûne. Li Iraqa Federal zimanê kurdî wek zimanekî fermî yê dewletê nayê bi kar anîn: Di parlamentoyê û dadgehê de zimanê erebî tê bi kar anîn.

2- Beşek ereb rasterast li dijî sîstema federal in. Ev tê wateyê ku divê dewlet karektereke unîter û nasyonalîstî ya ereb qezenç bike. Divê pêşiya vê bê girtin.

3- Parvekirina dewlemendiya Iraqê û bi taybetî jî parvekirina petrolê di navbeyna Hikumeta Herêmî ya Kurdistanê û Hikumeta federal de pirsgirêkek e. Divê ev pirsa bê çareser kirin.

4- Pirsa Kerkûkê gelek girîng e. Divê di sala 2007-an de referandûm pêk bihata. Girêdayî gelek sedeman û pêşlêgirtina dewletên kolonyalîst Referandûma Kerkûkê pêk nehatiye. Her ku diçe pirsa Kerkûkê dibe nexweşiyekê. Divê pirsa Kerkûkê bê çareser kirin.

5-Pirsa hevbeşbûna hêza pêşmergeyan gelek girîng e. Lewra pêşmergê hîn di vê qonaxayê de hêza neteweya kurd û hêzeke nasyonal nîn e. Hêza pêşmergeyan, beşbûyî ye û her partiyek xweser xwediyê hêza pêşmergeyan e. Divê ev statuya pêşmergeyan bê guhertin.

6- Li Başurê Kurdistanê, sîstema aborî piştî Baasê, ketiyê destê PDKê û YNKê. Ev jî pêşî li ber parvekirina dewlemendiya welêt digre, dibe sedema gendeliyê, avabûna sinifekî kedxwar û ji derveyî gel. Divê sîstema aboriyê gorî pîvanên sîstem û bazara azad bê rêxistin.

Û gelek pirsgirêkên din.

Hezar mixabin partiyên Kurdistanê ji bona van pirsgirêkan projeyên xwe pêşkêş nakin û gorî projeyên xwe reqabetê nameşînin.

Hemû partiyên kurdan ne hewce ye ku di nav tîfaqekê de cîh bigrin. Lê divê hemû partiyên Kurdistanê berjewendiya neteweyî ya hevbeş bidin ber çav û gorî vê tevbigerin.Hezar mixabin divê pirsê de pirsgirêkek xuya dike.

Îbrahîm GUÇLU
(ibrahimguclu21@gmail.com)
Amed, 27. 02. 2010

Nuha Kerkûkî jî beşdarî hilbijartinê Iraqê dibin. Beşdariya Kerkûkê serkeftine û ji sê aliyan de pozîsyona Kurda xwurt dike; ji alîkî de temsîla Kurda li Parlamentoya Iraqê zêde dike, ji aliyê din de kartê siyaseta Kurd, bi taybetî di mesela Kerkûkê de berztir dike. Û, her weha encama hilbijartinên Kerkûkê, dikare weke referandûma mada 140-ê jî, bê qebûl kirin.

Ji nuha de pirsa Kerkûkê bûye mijara sereke ya hilbijartinê. Cemawerê Kurdistan li ser pirsa Kerkûkê hesas e û li ser piya ye. Propaganda, ajîtasyon û sonda hemû partî û kandîtên Kurd jî, li ser Kerkûkê ye. Her weha li seranserê dinyayê hêvî û çaverêya hemû Kurdan jî Kerkûk e.

Em weke Tevgera Yekîtiya Neteweyî ya Kurd (TEVKURD), pirsa Kerkûkê pirseke stratejîk, pirsa “man û nemanê” dibînin. Heta nuha me gelek caran balê kişande ser pirsa Kerkûkê. Çavdêrî ewe ku di mesela Kerkûkê de heta nuha siyaseteke defansîf, perçebûyî û pasîf hatiye meşandin. Pirseke weke pirsa Kerkûkê girîft, encax bi siyaset-dîplomasiyekî pro-aktîf dikare çareser bibe. Îro şert, îmkan û hêza Kurda ya ku mesela Kerkûkê çareser bike heye. Belê ji vê bonê îradeyeke berz, siyaseteke neteweyî û hevmuşterek pêwîst e.

Heta nuha ya xwuya dike ewe ku Kurd dê bi sê lîsteyan têkevin hilbijartinan; Lista Hevpeymanî ya ku ji PDK, YNK û 12 partiyên din pêktê, Lista Goranê û ya Zahmetkêşan.

Ji bo pêşeroja federaliya Kurd û Ereba, hilbijartinên Iraqê grîng in. Di reorganîzasyona Iraka nû de Kurda roleke sereke û pozîtîf leyîstin. Ji nuha û pêde jî îhtiyac bi rola Kurda heye. Serkeftina Kurda, di yekhelwestî û yekgirtina netewî de ye.

Rewşeke pir tabiîye û pêwîstî jî pê heye ku Kurd di nav xwe de firealî; pir rengî û pir dengîbin. Di siyaseta navxwe de bi qasî desthilatdariyê, pêwîstî bi muxalefeta xurt jî heye.

Belê li hamberê der û di ayîndeya İraqê de perçebûnî dê rol û pozîsyona Kurda qels bike. Siyaseta neteweyî di navxwe de çiqas perçe dibe bila bibe, belê li hamberê der yekgirtinê dixwaze. Tu sedemekî îdeolojîk û siyasî dibê nebe sedemê perçebûna temsîla neteweyî ya li pêşberî dost û dujminan.

Em weke Tevgera Yekîtiya Neteweyî ya Kurd (TEVKURD), tucarî tedaxulî siyaseta navxwe ya perçeyên Kurdistanê nakin û di nava hêz û aliyên Kurdan de teref nagirin. Belê, wexta ku li aliyekî Kurd, li aliyê din hêz, teref an dewletekî din be, bê qeyd û şert em destek û piştgriya birayên xwe yên Kurd dikin.

Bi van fikr û hestan û bi hêviya çareserkirina kêşeya Kerkûkê, em banga piştgriyê li îrada yekgirtî ya netewa Kurd li Kurdistana azad dikin!

25 Sibat 2010-Diyarbekir

TEVKURD
(Tevgera Yekîtiya Neteweyî ya Kurd)

Nedim Dagdeviren, damezrênerê Kitêbxaneya Kurdî ya Stockholmê bû û 10 salan berpirsîyarê vê dezgehê kiribû.

N. Dagdeviren di 02.02.2007 de ji ber nexweşîya kanserê ji nav me koç kiribû.

Roj: 06.03.2010

Saet:14:00

Cîh: Bismil – li Goristana wî